Ustrój Kuby
P.
Podstawy prawne ustroju Republiki Kuby: - Konstytucja 1976, 24 luty
- Konstytucja z poprawkami 1992, lipiec
- Konstytucja z poprawkami, czerwiec 1993
Administracja państwowa: 1. Szef państwa: Fidel Castro Ruz, Prezydent Rady Państwa i Prezydent Rady Ministrów. (w sierpniu 2006 przekazał władzę Raulowi Castro) Premier rządu luty 1959- 24 luty 1976, kiedy zniesiono to stanowisko, Prezydent od 2 grudnia 1976. 2. gen. Raul Castro Ruz, Pierwszy Vice Prezydent Rady Państwa i Pierwszy Vice Prezydent Rady Ministrów (od 2 grudnia 1976). Od sierpnia 2006 Raul przejął, oficjalnie tylko tymczasowo, najwyższą władzę na Kubie z powodu choroby swego brata Fidela. Warto dodać, że prezydent jest w tym systemie jednocześnie szefem państwa i głową rządu.[1] W 1957 r. w wywiadzie dla Herberta Matthews (New York Times) Fidel Castro deklarował: „Władza mnie nie interesuje. po odniesieniu zwycięstwa chcę wrócić do swojej rodzinnej wsi i ponownie podjąć pracę adwokata”. Już w czerwcu 1959 roku odstąpił jednak od obietnicy zorganizowania wyborów demokratycznych do rządu, a wkrótce zawiesił Konstytucję z 1949 roku. Aż do 1976r. Kuba nie miała ustawy zasadniczej, a „prezydent”(niewybrany w żadnych wyborach) rządził za pomocą dekretów. W 1960 roku- sędziowie utracili niezawisłość i zostali podporządkowani władzy centralnej – zerwanie z zasadą podziału władzy. Konstytucja z 1976r. była wzorowana na ustawie zasadniczej ZSRR, ponadto wprowadzono ustawy ograniczające prawo obywateli do swobodnego zrzeszania się. (można gdzieniegdzie zobaczyć napisy na drzwiach: Zabrania sie zgromadzeń pod karą!) Wybory: Prezydent i jego zastępca są wybierani w wyborach pośrednich przez Zgromadzenie Narodowe co pięć lat. Ostatnie wybory miały miejsce 6 marca 2003 roku, a następne zostały zapowiedziane na 2008. Wyniki wyborów 2003: Fidel został ponownie wybrany na Prezydenta otrzymując 100% głosów, a Raul został znowu Vice, siłą 100 procent oddanych głosów. Rząd: Rada Ministrów proponowana przez prezydenta Rady Państwa, którego wyznacza Zgromadzenie Narodowe; Rada Państwa jest wybierana przez Zgromadzenie Narodowe. Fidel Castro zdominował system polityczny Kuby przekształcając go w kraj jednopartyjny. Struktury komunistyczne zostały zinstytucjonalizowane na Pierwszym Kongresie PCC w 1976 roku. Konstytucja gwarantuje istnienie Zgromadzenia Narodowego, które, teoretycznie, desygnuje Radę Państwa, a ta z kolei, wyznacza członków Rady ministrów w konsultacji ze swym Prezydentem. Prezydent jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu. W rzeczywistości, to Castro wskazuje każdą nominację. Jako prezydent Rady Ministrów, szef Rady Państwa, marszałek/ szef Rewolucyjnych Sił Zbrojnych (FAR) i Pierwszy Sekretarz PCC, kontroluje każdy poziom władzy. PCC jest jedyną legalną partią polityczną i kontroluje wszystkie absolutnie agendy rządowe zarówno na poziomie krajowym jak i municypalnym. Zgromadzenie Narodowe
Jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe Władzy Ludowej - Asemblea Nacional del Poder Popular. Skład: 609 członków, wybieranych bezpośrednio z list, które najpierw muszą zostać zaakceptowane w specjalnych komisjach. Pięcioletnia kadencja. Ostatnie wybory do tego ciała: 19 styczeń 2003. Wyniki: PCC 97,6%, PCC-609 miejsc. propaganda kubańska zawsze podkreśla jednocześnie fakt „powszechnego” poparcia społeczeństwa dla wybranych kandydatów, czego dowodem jest zacytowana statystyka, a z drugiej strony podkreśla istnienie pluralizmu opinii wśród wyborców, czego dowodzić ma ułamek procenta głosów oddanych inaczej. W 1993 roku odbyły się pierwsze tajne i bezpośrednie wybory. 95% kandydatów wystawiła PCC, pozostałych, organizacje jej podlegające. Wszyscy kandydaci otrzymali mandaty. Władza Wykonawcza: Prezydent Rady Państwa i Rady Ministrów: Fidel Castro Ruiz Pierwszy Vice Prezydent rady Państwa i Rady Ministrów: Raul Castro Ruiz Rząd jest tworzony przez PCC. Parlament: Zgromadzenie Narodowe posiada 601 członków wybieranych na pięć lat z listy PCC Partido Comunista de Cuba poprzez delegatów municypalnych (okręgi-municypia). W ostatnich wyborach nie było innych partii politycznych. 601 kandydatów na tyle samo miejsc... Zgromadzenie zbiera się dwa razy w roku na sesjach plenarnych na parę dni, by zatwierdzić podjęte już przez Radę Państwa czy Ministrów decyzje. Partie polityczne: Jest jedna partia. Zakaz istnienia innych partii. Partido Unido de la Revolución Socialista była sztucznym tworem powołanym z kilku partii i ruchów antybatistowskich. W 1965 roku, z Partido Unido de la Revolucion Socialista (Zjednoczona Partia Socjalistycznej Rewolucji) powołano PCC Partido Comunista de Cuba (Komunistyczna partia Kuby). Powstał Komitet Centralny, jako kulminacja procesu unifikacji partyjnej i “stopnia rozwoju świadomości polityczo-ideologicznej ludu”. Partia ta stała się wedle jej deklaracji programowych „instrumentem tworzenia socjalizmu i komunizmu”. PCC opiera swą działalność o zasadę tzw. centralizmu demokratycznego[2]. Centralismo democrático oznacza podległość kryterium większości, która wymaga ścisłej dyscypliny oraz świadomości szerokiej demokracji wewnętrznej, wykonywanie zarządzania kolektywnie oraz indywidualnej odpowiedzialności każdego militante.(walczącego) W II rozdziale regulaminu organizacji bazowych PCC, wyrażone jest jasno w art. 13., że „W swym funkcjonowaniu, podstawowe komórki rządzą się zasadami centralizmu demokratycznego, które normują całość życia wewnętrznego i konstytuują podstawowy warunek spójności ideologicznej i politycznej oraz jedności działania”. Konstytucja Republiki Kuby zaaprobowana w referendum ludowym 15 lutego 1976 roku, w którym wzięło udział 98% elektoratu i którą poparło 97,75 głosujących, zdefiniowała rolę Partii. Art. 5 rozdziału I Konstytucji stanowi co następuje:” PCC, martianowska i marksistowsko- leninowska, zorganizowana straż przednia narodu kubańskiego, stanowi przewodnią siłę najwyższą Społeczeństwa i Państwa, która organizuje i ukierunkowuje powszechne wysiłki na rzecz osiągnięcia celów budowy socjalizmu i społeczeństwa komunistycznego.” O roli partii Fidel: Partia “ musi być wzorowym pracownikiem, ale, ponad to, musi akceptować Rewolucję Socjalistyczną, musi akceptować ideologię Rewolucji, więc musi życzyć sobie przynależności do jądra rewolucyjnego, zaakceptowania tej odpowiedzialności, która z tego wynika, ale przede wszystkim, wymaga czystego życia” Wszystko to przepojone marksistowsko-leninowska frazeologią. Zgodnie z oficjalną, propagandową wersją, wszystkie stanowiska partyjne są wybieralne i pochodzą od tzw.bazy partyjnej podążając w kierunku Komitetu Centralnego. Wybór poprzedzony jest zawsze tzw. konsultacją z masami, zarówno w centach pracowniczych, gdzie pracują kandydaci jak i w miejscach zamieszkania, do czego wykorzystuje się zgromadzenia kolektywu pracowniczego oraz inne zebrania. Publikuje się dane i orientacje rewolucyjną towarzyszy, którzy startują w wyborach na murach, w prasie lokalnej i na inne sposoby, tak by każdy pracownik czy obywatel, mógł wyrazić w swej organizacji bazowej, lub innych organizmach Partii, swe ewentualne obiekcje lub opinie. Będą one brane pod uwagę w chwili ostatecznego decydowania o zaaprobowaniu danego kandydata. Ostatecznie, po owych konsultacjach w środowisku całkowicie demokratycznym, wybory mają miejsce za pomocą głosowania bezpośredniego i tajnego. Dlaczego tylko jedna partia? „Powody są historyczne ale ciągle bardzo aktualne.[...]dla przewodzenia walce o niepodległość przeciwko metropolii hiszpańskiej w końcu XIX wieku, bohater narodowy Jose Marti zorganizował jedna partię; i podobnie, historia pokazuje, że aby urzeczywistnić rewolucję socjalistyczną w świecie, w którym rządzą imperializm i neokolonializm, trzeba zorganizować jedną tylko partię, która przyniesie narodowi społeczeństwo bardziej sprawiedliwe[...]Dziś,[...] powody dla posiadania jednej tylko organizacji partyjnej, jednej bazy programowej, jedności działań narodowych, są nadal oczywiste. Komunistyczna Partia Kuby jest partią narodu kubańskiego, czyli że jej celem głównym jest strzec niepodległości i zdobyczy podstawowych godności, zdrowia, edukacji, ochrony dzieci i osób starszych m.in. Baza programowa PCC zawiera w sobie główne cele całego społeczeństwa., co jednak nie zaprzecza istnieniu pluralizmu idei wewnątrz, tak więc są wśród jej członków zarówno ateiści jak i wierzący, świat pracy i rządzący, robotnik i rolnik[...].”[3] System Socjalistyczny:
Castro ogłosił socjalistyczny charakter Rewolucji Kubańskiej 16 kwietnia 1961 roku w imieniu władzy rewolucyjnej. Wcześniej zwalczał lub ignorował krytykę całego świata nazywającą jego pomysły socjalistycznymi. Na Piątym Kongresie PCC w 1997 roku, Fidel podkreślał: ”Zrobimy, co trzeba bez zarzucania naszych zasad. Nie podoba nam się kapitalizm i nie porzucimy naszego systemu socjalistycznego.” W preambule Konstytucji jest wpisany marksizm –leninizm jako przewodnictwo intelektualne państwa. Wsparty na międzynarodowym proletariacie. Podstawowe Organizacje życia społeczno-politycznego: Komunistyczna infiltracja na Kubie dotyczy wszystkich płaszczyzn życia. Ta sytuacja uzasadnia mówienie o totalitaryzmie systemu kubańskiego. Jedyny związek pracowniczy Centrala Pracujących Kuby. W 1962 roku Fidel Castro jako prezydent socjalistycznego państwa odebrał pracownikom prawo do strajku. CDR- powołany przez Fidela we wrześniu(28) 1960. Podstawą ich działania jest okręg terytorialny zwany cuadra (czyli kwartał ulic) i zorganizowany na wzór wojskowy. Na jego czele stoi dowódca, którego zadaniem jest śledzenie działalności mieszkańców. kontrola społeczna bywa szczególnie wnikliwa. Członkowie CDR musza brać udział w zebraniach komitetu i są mobilizowani do odbywania patroli oraz pełnienia gwardii. taki system nadzoru i donosicielstwa uniemożliwia zachowanie intymności czy swobody życia. Cel powołania CDR stał się jasny, gdy w marcu 1961 roku z inicjatywy szefa służby bezpieczeństwa Ramiro Valdesa, przeprowadzono łapankę na podstawie list sporządzonych przez CDR. Weekendowa łapanka zatrzymała ponad 100 tys. ludzi, a wiele z nich skończyło w ośrodkach odosobnienia. CDRy organizowały niesławne „actos de repudio” czyli masowe działania rewolucyjne będące zorganizowanym publicznym straszeniem, upokarzaniem i biciem mieszkańców uznanych za wrogów ludu. W 1989 roku w odpowiedzi na wieli exodus milionów Kubańczyków z portu Mariel do USA, exodus, na który zezwolił oficjalnie Fidel Castro, actos de repudio stały się powszechne i pozostały do dziś w wiadomości mieszkańców jak wyrzut sumienia i traumatyczne wspomnienia. Oficjalna propaganda o CDR: „CDR liczą ponad 7 milionów członków, co reprezentuje ponad 80% ludności (ponad 40 lat). Narodziły się jako gwałtowna i bojowa odpowiedź narodu na terroryzm kontrrewolucjonistów. Ludzie organizują dla czuwania/dozorowania/pilnowania i walki z wrogiem, ale jednocześnie pracują dla podniesienia poziomu edukacji politycznej mas, promują pracę ochotniczą, wspierają honorowe krwiodawstwo i zbiórkę surowca wtórnego. Kubanski cederista zawsze z entuzjazmem podchodzi do każdego nowego zadania, jakie stawia przed nim rewolucja, odpowiadając natychmiast ze skutecznością i masową mobilizacją sąsiadów na jakikolwiek przebłysk elementów reakcyjnych.”[4] In. organizacje masowe, odgórnie organizowane, w oficjalnej nomenklaturze nazywane pozarządowymi, ale to nadużycie: CTC, FMC (kobiety), ANAP, FEU(studenci), FEEM (uczniowie szkół średnich), UJC, UNEAC (pisarze i artyści), UPEC(dziennikarze) Prawa polityczne i wolności obywatelskie: Kubańczycy nie mają możliwości zmiany swego rządu za pomocą środków demokratycznych, wg Freedom House. W 1988 roku, członkowie Zgromadzenia Narodowego zostali wybrani w procesie, który objął ponoć 98,35% z 7,8 milionów zarejestrowanych wyborców. było tylu samo kandydatów, co miejsc do obsadzenia, opozycja ani dysydenci nie mogli przedstawić swych kandydatów. Choć Zgromadzeni to teoretycznie jest wyposażone w instrumenty władzy wykonawczej, to w okresie, gdy nie ma sesji- czyli większość czasu- deleguje swe prerogatywy na 31 osobową Rade Państwa, wybieraną przez siebie i mająca na czele Fidela Castro. Na Kubie, jakiekolwiek polityczne i społeczne organizacje są nielegalne poza PCC. Odmienność poglądów, choćby najmniejsza, jest karana wiezieniem i represjami obejmująca rodzinę i znajomych. Do więzienia można iść nawet za posiadanie faxu. Wszystkie poziomy życia, łącznie z systemem sądowniczym są całkowicie podporządkowane PCC. Wg prawa, władza wykonawcza kontroluje wymiar sprawiedliwości. 100 PYTAŃ I ODPOWIEDZI O KUBIE „Jakie jest największe przestępstwo, jakie może popełnić Kubańczyk? Zdrada ojczyzny jest ta największa zbrodnią, według Konstytucji Republiki, kto się jej dopuszcza staje sie podmiotem najpoważniejszych sankcji.” za [1] Carmen R. Alfonso Hernandez, 100 preguntas y respuestas sobre Cuba,... Oprac. P.
[1] : http://www.odci.gov/cia/publications/factbook/docs/notesanddefs.html - 2064 [2] www.pcc.cu [3] Carmen R. Alfonso Hernandez, 100 preguntas y respuestas sobre Cuba,... [4] Carmen R. Alfonso Hernandez, 100 preguntas y respuestas sobre Cuba,....
|