Kuchnia, drinki i ... cygara

Kuchnia kubańska nie wyróżnia się odmiennością. Podstawowym składnikiem pożywienia jest ryż. Najbardziej tradycyjna potrawą jest Christianos y Moros (Chrześcijanie i Maurowie) - czarna fasola i ryż o lekko kwaskowatym smaku, podobno ulubiona potrwa Fidela Castro. Popularna potrawa jest gotowany banan o oliwkowym kolorze - jadalny jedynie po ugotowaniu, a następnie smażony na oleju. Można też skosztować egzotycznego dla europejczyków ciemnej, podłużnej rośliny bulwiastej czyli malangi (rodzaju manioku), który po ugotowaniu pełni rolę dodatków do mięs, podobnie jak batat - słodki, żółty ziemniak. Ponadto na Kubie, jak i w całej Ameryce Łacińskiej podstawą wielu potraw są ryby i kukurydza, choć traktowane jako pożywienie dla biedoty.
Z mięs najbardziej popularna jest wieprzowina, podawana jako cienkie, nieduże plastry w panierce. Wołowina jest na Kubie droga i podawana raczej w hotelach i restauracjach.

Kuba słynie ze smacznych drinków (o których sławach rozpisywał się Hemingway). Najpopularniejsze to Daiquiri, Mojito, El Presidente, Ron Collins, Cuba Libre. Podstawą większości jest rum, mieszany z różnymi sokami oraz innymi alkoholami. Na wyspie można także napić się piwa np. Hatuey (pochodzący swą nazwą od imiona pierwszego bohatera narodowego Kuby Indianina Hatuey), Bucanero czy Cristal. Narodowym napojem jest rum - alkohol pozyskiwany w trakcie produkcji cukru. Najbardziej znaną marką rumu przed przejęciem władzy przez Fidela Castro był rum Bacardi (Szanowana rodzina o tym nazwisku z Santiago de Cuba uciekła w 1959 r. do Puerto Rico po objęciu władzy przez Castro, gdzie produkuje rum do dziś).

Oprócz słodkiego rumu drugim artykułem nieodmiennie kojarzonym z Kubą są grube cygara. Najlepsze spośród cygar to Cohiba - lekkie i o wyjątkowym smaku. Dobrą opinią cieszą się także cygara Montecristo, Corona, Romeo y Julieta, H. Upman,. Cygara skręcane ręcznie można kupić tylko w państwowych sklepach lub od osób zajmujących się tym w hotelach. Podobno najlepsze z cygar są skręcane na kobiecych udach.

Informacje ogólne

Religia

katolicyzm, religie afrokubańskie (głównie santería - synkretyczne wierzenia łączące bóstwa afrykańskie z religią chrześcijańską), protestantyzm. Ważne! Zwiedzające miejsca kultu religijne należy być odpowiednio ubranym (mieć zakryte ramiona i kolana).

Ważniejsze Święta

1 stycznia - Rocznica Rewolucji, Dzień Wyzwolenia (rocznica triumfu rewolucji 1959 r. i zwycięstwa nad Batistą)
1 maja - Międzynarodowe Święto Pracy
26 lipca - Dzień Buntowniczości Narodowej (rocznica ataku na koszary Moncada z 1953 r.). Dodatkowymi dniami wolnymi z tej okazji jest 25 i 27 lipca
10 października - Początek Wojen o Niepodległość (rocznica wybuchu walk wyzwoleńczych w 1868 r.)
25 grudnia - Boże Narodzenie

Waluta

Na Kubie obowiązują dwie waluty:
1. peso cubano czyli kubańskie (CUP) tzn. dzielące się na 100 centavos.
2. peso convertible czyli wymienialne (CUC) potocznie zwane "chavito", także dzielące się na 100 centavos.

Stosunek wzajemny ich wartości to 1 CUC do 24 CUP przy sprzedaży i 1 do 25 przy zakupie.

Peso convertible jest oficjalną walutą i ma wartość wyłącznie na terytorium Kuby. Od kwietnia 2005 r. peso convertible ma wartość wyższą o 8% od dolara amerykańskiego, z którym jest sztywno związane (jego wartość w stosunku do innych walut zależy więc od kursu dolara).
Za peso niewymienialne trudno jest cokolwiek kupić w wolnej sprzedaży. Obcokrajowcy muszą płacić w tej walucie za prawie wszystkie towary i usługi (oprócz transportu publicznego i imprez kulturalnych, a także zakupów na targach) Zakupów można dokonać w sklepach "dewizowych" np. sieci Tiendas Panamericanas czy Cubalse. Ceny są średnio 3-4-krotnie wyższe od polskich.

Od listopada 2004 dolar amerykański nie jest akceptowany jako środek płatniczy na Kubie. Zamienił go peso wymienialne, który obowiązuje jako oficjalny środek płatniczy zarówno dla turystów jak i Kubańczyków. Operacja wymiany USD obłożona jest 10 % podatkiem (w praktyce za 1 USD otrzymuje się 0,80 CUC). Podatek ten nie dotyczy innych walut. Na terenie Kuby do obiegu dopuszczone są: euro, dolar kanadyjski, funt szterling i frank szwajcarski. Korzystniejsze jest zabranie euro (niż dolarów), gdyż euro można wymienić zarówno na CUC jak i na CUP bez podatku. Wymian pieniędzy na CUC i CUP można dokonać w oficjalnych kantorach, bankach czy hotelach (należy uważać na ulicznych "koników"). Należy pamiętać także o wymianie pozostałych peso wymienialnych na lotnisku w drodze powrotnej!

Banki i urzędy nie honorują kart kredytowych ani czeków podróżnych, wydanych przez banki amerykańskie (American Express, Citigropu) lub inne banki z udziałem kapitału amerykańskiego. Inne karty kredytowe (np. VISA, MasterCard) są akceptowane w dużych hotelach, wypożyczalniach samochodów i restauracjach. Czeki podróżne można zrealizować tylko w oficjalnych punktach np. banki państwowe, hotele. Transakcje opłat kartami lub czekami są obarczone 3-4% prowizją.

Informacje dla turystów

Przepisy wizowe

Turyści chcąc odwiedzić Kubę muszą posiadać paszport ważny minimum 3 miesiące. Należy wcześniej uzyskać wizę turystyczną w ambasadzie kubańskiej w Warszawie bądź zakupić tzn. Tarjeta de Turista (Karty Turysty). Kartę taką - indywidualną bądź grupową - można zakupić na lotnisku na terytorium Kuby bądź w ambasadzie kubańskiej w Warszawie, a jej koszt to ok. 17 euro. Należy pamiętać, aby koniecznie podstemplować ją na lotnisku i posiadać ze sobą aż do momentu opuszczenia wyspy. Wizę turystyczna po 30 dniach można przedłużyć na miejscu w urzędach imigracyjnych Inmigración y Extranjeria. Przy przekraczaniu granicy turysta zobowiązany jest okazać również bilet powrotny lub na dalszą trasę. Wypełnia się także formularz Tarjeta Internacional de Embarque y Desembarque, który po podstemplowaniu należy mieć aż do opuszczenia wyspy. Kolejną formalnością jest uiszczenie przy wylocie z Kuby obowiązkowej opłaty lotniskowej w wysokości 25 CUC, a jej odmowa może spowodować zatrzymanie w areszcie imigracyjnym. Turyści indywidualni muszą udokumentować posiadanie przynajmniej 100 CUC (lub jej równowartość w walucie wymienialnej) na każdy dzień pobytu lub okazanie odpowiednich kart kredytowych (turyści grupowi są z tego zwolnieni). Straż graniczna często bardzo dokładnie sprawdza turystów indywidualnych. Dziennikarze na granicy muszą okazać odpowiednią akredytację - bez niej można zostać aresztowanym, a następnie wydalonym z kraju.

Przepisy celne

Na terytorium Kuby wolno wwieźć lekarstwa na użytek własny oraz towary, których łączna wartość nie przekracza 250 CUC (przy czym kwota 200 CUC podlega opodatkowaniu w wysokości 100%). Nie zezwala się na wwóz odtwarzaczy video i magnetowidów, odtwarzaczy i nagrywarek DVD, urządzeń łączności radiowej, itd. Przepisy fitosanitarne zakazują wwozu owoców, warzyw, roślin, wędlin i innej żywności. Natomiast z Kuby bez rachunku potwierdzającego zakup można wywieźć jedynie 23 sztuki cygar, 4 butelek alkoholu. Na wywóz antyków i dzieł sztuki, w tym również rzemiosła artystycznego większej wartości, należy uzyskać zezwolenie, wydawane przez Registro Nacional de Bienes Culturales Departamentu Dziedzictwa w Ministerstwie Kultury, jak i na wywóz większej ilości złota czy srebra zezwolenie Banco Nacional de Cuba. Nie zezwala się na wywóz więcej niż 3 dużych muszli. Obowiązuje zakaz wywozu miejscowych walut. Ze względu na ochronę zagrożonych gatunków nie wolno przywozić do Europy skóry krokodylej, futer, czarnych korali.

Za posiadanie i przemyt narkotyków lub środków odurzających bądź handel nimi grozi kara pozbawienia wolności. Za każdy dzień pobytu w areszcie imigracyjnym pobierana jest opłata w wysokości 37 CUC.

Podróżowanie po Kubie

Nie ma ograniczeń w podróżowaniu po kraju, z wyjątkiem oznakowanych stref specjalnych (w tym amerykańskiej bazy wojskowej w Guantanamo). Należy pamiętać, że w okresie od maja do października na Oceanie Atlantyckim, Morzu Karaibskim i w Zatoce Meksykańskiej tworzą się cyklony.
Po Kubie można poruszać się wolnymi i zatłoczonymi autobusami tzn. guaguas, bądź autobusami turystycznymi Transtur lub Viazul albo koleją, gdzie istnieją dwa rodzaje pociągów: normal i especial - różnią się ceną, komfortem i czasem podróży. Rozkład jazdy jest często umowny i opóźnienia w kursach w granicach 5 godzin są sytuacją normalną. Zalecane jest także kupowanie biletów z wyprzedzeniem. Samochód można wynająć w jednej z wypożyczalni np. Gran Car, Cubacar, Transtur, Rex. Stawka za dobę wynosi ok. 60 CUC za dobę + 10 CUC za ubezpieczenie + 200 CUC kaucja oraz koszt benzyny (0,95 CUC za 1 l.). Polskie prawo jazdy jest honorowane przez okres 6 miesięcy od daty przekroczenia granicy. Zaleca się posiadanie międzynarodowego prawa jazdy. Część autostrad jest są płatnych - od 2 do 4 CUC za odcinek. Na drogach obowiązuje ruch prawostronny, a na rondzie pierwszeństwo mają pojazdy nadjeżdżające z prawej strony.
Opłata za przejazd taksówkami 1 CUC za "otwarcie drzwi" oraz 0,50 CUC za każdy kilometr.
Turysta może zatrzymać się w hotelu bądź w tzn. w kwaterach prywatnych (tzw. casas particulares) posiadających licencję do przyjmowania turystów (cena za pokój ok. 25-30 CUC). Osoby chcące się zatrzymać w domu prywatnym musza zameldować się do najbliższej delegaturze Imigracion y Extranjera wnosząc odpowiednią opłatę. Wybierając się na wyprawę w góry należy najpierw uzyskać odpowiednie pozwolenie.

Bezpieczeństwo

Ostatnio na Kubie znacznie wzrosła przestępczość, głównie ze względu na zubożenie społeczeństwa. Zdarzają się kradzieże w hotelach, napady rabunkowe na turystów, włamania do samochodów. Nie należy liczyć za bardzo na pomoc policjantów - często także oni wyłudzają pod byle pretekstem drobne kwoty od turystów, którzy podróżują samochodami z wypożyczalni (na specjalnych rejestracjach turystycznych).

Różnica czasu

Różnica czasu między Warszawą a Hawaną wynosi 6 godzin (minus).

Sklepy, telefon

Sklepy i biura czynne są w godzinach 9.00-17.00, choć sklepy "dewizowe" czynne są aż do godziny 21.00. W ciągu dnia można także dokonać zakupów na licznych targach. Połączenia z Polską kosztują w hotelach ok. 6-7 $, zaś na poczcie ok. 4-5 $.
Numer kierunkowy do Polski: 119-48

Zdrowie

Szczepienia nie są wymagane. Zaleca się jednak zaszczepienie przeciwko zapaleniu wątroby typu A i B, durowi brzusznemu, tężcowi, błonicy, polio i wściekliźnie.

Zaleca się przestrzeganie podstawowych zasad higieny, aby nie narazić się na zakażenie: wodę pić tylko z butelki lub przegotowaną oraz myć starannie owoce. Przestrzeganie tych zasad wynika z zagrożenia zatruciem pokarmowym lub zarażenia się amebą, lamblią, denga . Uwaga! Woda z wodociągów nie nadaje się do picia. Należy uważać także z przebywaniem na słońcu. W okresie cyklonów (od czerwca do listopada) nasilają się również stany apatii, depresji lub rozdrażnienia.

Konsultacja lekarska kosztuje ok. 20 $.

Inne

Robienie zdjęć lub kręcenie filmu w celach zawodowych lub komercyjnych, wymaga odpowiedniego pozwolenia.
Na Kubie obowiązuje prąd stały 110V, choć w wielu hotelach wynosi 220 V. Gniazdka typu europejskiego (dwa okrągłe bolce) istnieją tylko w dużych hotelach. Poza nimi na wyspie występują raczej gniazdka typu amerykańskiego (dwa płaskie dwa bolce). Na Kubie nie ma podatku VAT (ani innych podatków).

Adresy placówek dyplomatycznych

Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej

Calle G no.452 esq. 19, Vedado, Ciudad de la Habana apartado 6650,
La Habana Cuba, Zona Postal:6,
tel. (0-0537) 66-24-39/40, fax. 66-24-42,
email: ambhawpl@ceniai.inf.cu,
http://www.embajadapolonia.cu

Ambasada Republiki Kuby
ul. Rejtana 15 m. 8,
02-516 Warszawa,
tel.: 848 17 15, 646 11 78, fax: 848 22 31,
email: embacuba@medianet.pl
Wydział Konsularny: email: consulcu@medianet.pl

Przeczytaj również: Rynek turystyczny Kuby (praca zaliczeniowa studentki Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy).