Kalendarium
4000 – 3000 p.n.e. – pojawienie się pierwszych grup rdzennych mieszkańców Kuby – Indian Guanahatabey, a następnie plemiona Sibonejów 1100 n.e. – arawacki lud zwany Taino zasiedla wschodnią i środkowa część wyspy. Przed kolonizacją hiszpańską Kubę zamieszkiwało ponad 100 tys. Indian. 1492, 28 października – Krzysztof Kolumb odkrywa Kubę będąc przekonanym, że dotarł do Japonii. Nadaje wyspie nazwę Juana. 1492-1762 – okres osadnictwa hiszpańskiego. W 1509 r. Velázquez zaczyna wyprawy i rozpoczyna się osiedlenie wyspy. W 1521 roku Kuba zostaje włączona do Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii 1512 – opór lokalnej ludności wobec Hiszpanów załamuje się, a przywódca ludu Taino Hatuey zostaje spalony (Kolonizacja w ciągu 50 lat doprowadziła do całkowitej zagłady miejscowej ludności) 1523 – na Kubę przybywają pierwsi niewolnicy z Afryki w celu pracy na plantacjach trzciny cukrowej, tytoniu i kawy. 14 lat później wybucha pierwszy bunt niewolników (Niewolnictwo zostaje zniesione na wyspie dopiero w 1886 roku) 1607 – Hawana zostaje stolicą Kuby 1762 – Inwazja Wielkiej Brytanii i początek okupacji brytyjskiej – rok później w wyniku Traktatu Paryskiego Hawana zostaje oddana Hiszpanom w zamian za Florydę Lata 90-te XVIII wieku - cukier staje się głównym produktem w gospodarce kubańskiej 1795 – Francuzi żyjący na Haiti w wyniku buntu niewolników uciekają i osiedlają się w prowincji Oriente Początek XIX wieku – Początek ruchu niepodległościowego na Kubie (Kuba i Portoryko są ostatnimi hiszpańskimi koloniami na kontynencie) 1868 - 1898 – dwie wojny o niepodległość. W 1898 r. Hiszpania podpisuje traktat pokojowy w Paryżu przekazując kontrolę nad wyspą USA, która wcześniej włączyła się w walki niepodległościowe, chcąc zapewnić sobie wpływ w regionie. USA miały znaczne wpływy na politykę Kuby aż do 1956 roku 1901 - tzn. poprawkę Platta, przekazuje bazę w zatoce Gunatánamo USA wraz z prawem do ingerencji w wewnętrzne sprawy Kuby 1902 - proklamowanie niezależnej republiki Kuby pod oficjalną protekcją USA. Prezydentem zostaje Tomás Estrada Palama 1925 - w wyniku napięć społecznych spowodowanych kryzysem na rynku cukru, władzę przejmuje generał Gerarda Machado y Morales, który wprowadza na Kubie dyktaturę, przemoc i korupcję 1933 - obalenie rządów Moralesa w wyniku wojskowego zamachu stanu - tzw. bunt sierżantów kierowany przez Fulgencio Batistę y Zaldívara
1940- 1944 - prezydentem Kuby zostaje proamerykański generał Fulgencio Batista
1952 - Batista doprowadza do zamachu stanu, obala prezydenta Socarrasa, odwołuje zaplanowane wybory parlamentarne (w których chce startować Castro) i zostaje dyktatorem 1953, 26 lipca - Fidel Castro przeprowadza nieudany atak na koszary Moncada w prowincji Oriente. Połowa atakujących ginie, a Castro i jego brat Raul zostają schwytani. Fidel zostaje skazany na 15 lat więzienia, które opuszcza na mocy amnestii w 1955 roku 1955 - Castro przebywając w Meksyku reorganizuje ruch rewolucyjny (tzw. Ruch 26 Lipca) i zbiera ochotników do oddziałów partyzanckich 1956, 2 grudnia - Fidel Castro i oddział buntowników docierają na Kubę jachtem Granma. Rebelianci zostają pokonani, a dwunastu ocalałych (wśród nich brat Fidela Raul oraz Che Guevara) wycofuje się w góry Sierra Maestra, skąd kontynuują walkę partyzancką 1958 – Che Guevara organizuje drugi front w Sierra del Escambray 1959 - Castro na czele 9-tysięcznej armii partyzanckiej wkracza do Hawany i zmusza Batistę do oddania władzy, sam zostając premierem. Nacjonalizuje przemysł, banki, konfiskuje własność amerykańskich firm i obywateli, przeprowadza reformę rolną oraz kampanie edukacyjne i zdrowotne. Kuba nawiązuje sojusz z ZSRR 1961, 17-19 kwietnia – klęska inwazji uchodźców kubańskich w Zatoce Świń zorganizowana przez CIA. W rezultacie USA zrywają stosunki dyplomatyczne z Kubą, a Castro ogłasza socjalistyczny charakter rewolucji 1962, październik – świat na skraju wojny jądrowej w wyniku tzn. „kryzysu kubańskiego” spowodowanego rozmieszczeniem przez ZSRR pocisków rakietowych średniego zasięgu bezpośrednio zagrażających terytorium USA. Konflikt zostaje zażegnany, kiedy po żądaniu USA Nikita Chruszczow rozkazuje zawrócić statki i demontuje wyrzutnie rakietowe, w zamian za gwarancje nieagresji USA na Kubę. USA wprowadzają embargo handlowe i blokadę morską Kuby 1967 – Che Guevara zostaje zabity w Boliwii 1972- Komunistyczna Partia Kuby zatwierdza nową socjalistyczną konstytucję, a Castro zostaje prezydentem. Kuba wspierana gospodarczo i militarnie przez ZSRR wstępuje do Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej 1976-1981 - wojsko kubańskie wspiera proradzieckie siły w walkach w Angoli i Etiopii
1980 - wielka emigracja przeciwników dyktatury inspirowana przez Fidela Castro, który pozwala im opuścić wyspę. Około 120 tys. ludzi odpłynęło z portu Mariel (tzw. marielitos) do Miami 1991 - upadek ZSRR powoduje załamanie gospodarcze na Kubie, gdyż traci ona głównego partnera handlowego, a także płynącą z ZSRR pomoc (braki żywności, paliw, upada przemysł) 1993 - Stany Zjednoczone nasilają embargo w stosunku do Kuby. Aby ratować upadającą gospodarkę Castro zmienia konstytucję, legalizuje dolara amerykańskiego oraz dopuszcza prywatną działalność gospodarczą, a także swobodę praktykowania religii. Niestety zostaje wprowadzona reglamentacja żywności, odczuwa się także brak ropy 1998 – Z pielgrzymką na Kubę przybywa papież Jan Paweł II 1999 - konflikt wokół Eliana Gonzaleza - wyłowionego z wody u wybrzeży Florydy 6-letniego chłopca (W USA udziela się azylu uchodźcom, którzy dotrą do suchego lądu). Następuje 7-miesięczna walka między rodziną chłopca w Miami a jego ojcem mieszkającym na Kubie. Elian zostaje w końcu deportowany 2002 - administracja prezydenta Busha klasyfikuje Kubę, jako państwo należące do tzw. osi zła, oskarżając ją o prace nad bronią biologiczną 2003, 18 marca – Czarna Wiosna na Kubie - fala masowych zatrzymań niezależnych dziennikarzy, niezależnych związkowców i opozycjonistów. 78 dysydentów zostaje bezpodstawnie skazanych na kary do 30 lat więzienia. Był to najbardziej drastyczny atak na ruch opozycyjny. Prześladowania przeciwników reżimu nie ustają, pomimo międzynarodowej krytyki 31 lipca 2006 - Fidel Castro przekazuje tymczasowo władzę swojemu bratu, Raulowi - powodem jest operacja przewodu pokarmowego. Od lipca przywódca kubański nie pokazuje się publicznie, a informacje na temat jego stanu zdrowia są podawane bardzo rzadko (Castro prawdopodobnie cierpi na raka) Oprac. K.
|